De vraag is groot, het aanbod erg mager. Het tekort aan hoogopgeleide IT’ers blijft ook anno 2015 een groot probleem. En dat terwijl de technologie geen seconde stilstaat. “Er zit niet alleen weinig vis in de vijver, ook het water droogt stilaan op.”

 

Koen De Bosschere
voorzitter opleidingscommissie computerwetenschappen, Universiteit Gent

Gaat er door het tekort aan IT’ers vertraging komen op nieuwe innovaties?

“Bedrijven worden nu al geremd in hun groei. Kijk naar Dries Buytaert van. Toen hij met zijn bedrijf Acquia (Acquia adviseert bedrijven over Drupal, een opensource contentmanagementsysteem (CMS) dat Buytaert ontwikkelde, red.) wilde opstarten, vond hij in België geen investeerders, wel in Amerika. Gevolg: op enkele jaren tijd is het bedrijf in Boston uitgegroeid tot een grote speler. Zijn bedrijf werft per jaar evenveel medewerkers aan als er aan de UGent per jaar IT’ers afstuderen. De kans dat Vlaanderen een bedrijf zoals Google of Facebook voortbrengt is daarom bijzonder klein.”

Wat is volgens jou de methode om dit probleem aan te pakken?

“We hebben alles al geprobeerd. Er is geen pasklare oplossing. Werken aan de beeldvorming doen we al jaren. Dat begint in het secundair onderwijs. Vanaf dit jaar kunnen leerlingen in het eerste middelbaar in sommige ASO-scholen een technische richting kiezen. Maar het zal nog jaren duren voordat we weten of dit voor een doorstroom naar de hogere opleidingen zorgt. IT-studenten hebben doorgaans al een job nog voor ze zijn afgestudeerd. Dat illustreert hoe groot het tekort is. Aan de UGent studeren jaarlijks zo’n 100 IT’ers af. Maar zelfs 300 zou nog te weinig zijn. Anderzijds merken we wel dat 18-jarigen steeds meer belang hechten aan jobzekerheid en dat zou de IT-opleidingen ten goede kunnen komen.”

Hebben de bedrijven zelf een belangrijke rol in dit verhaal?

“Bedrijven evolueren mee en ook de werknemers doen de nodige inspanningen. Dat is niet zozeer een probleem. Nieuwe innovaties gebeuren ook niet van de ene op de andere dag. Bedrijven nemen trouwens steeds meer IT’ers in dienst die geen IT-opleiding genoten hebben, maar binnen het bedrijf getraind worden. Dat kan, maar wanneer het echt complex wordt, dan is een hoogopgeleide IT’er toch onontbeerlijk. Als het elektronisch betaalsysteem ’s nachts platligt, kan je niet tanken. En zelfrijdende wagens van de toekomst zullen er enkel komen dankzij de knowhow van IT-experten. De nood aan dergelijke profielen is en blijft hoog om te kunnen blijven innoveren in de digitale economie.”


 

Kris Poté
vicepresident marketing en communicatie, Capgemini

Gaat er door het tekort aan IT’ers vertraging komen op nieuwe innovaties?

“Dat gevoel hebben we bij Capgemini nog niet. Dat er een tekort is, merken we wel. En ik kan me voorstellen dat dit voor kleinere IT-bedrijven een groot probleem is. Volgens Agoria loopt het tekort op tot 8.000 en dat zal wel kloppen. Om de juiste mensen te vinden moeten er inspanningen geleverd worden. Er zit niet alleen weinig vis in de vijver, ook het water droogt stilaan op. Geremd worden we niet, maar we kiezen wel onze projecten. Soms moeten we zelfs projecten weigeren. De IT-sector is een people business, als je de mensen niet hebt, kan je niet werken.”

Wat is volgens jou de methode om dit probleem aan te pakken?

“Het tekort is geen probleem van de bedrijven, het is een sectorprobleem. Vooral Agoria levert de nodige inspanningen om een IT-opleiding aantrekkelijker te maken. We bezoeken elk jaar met verschillende CEO’s een hele reeks laatstejaarsstudenten op de middelbare school en proberen de boodschap over te brengen dat IT niet alleen voor nerds is. Jongeren hebben dagelijks IT in hun handen, maar het is niet omdat je graag een warm bad neemt, dat je ook loodgieter wil worden. En niet iedereen die van mooie wagens houdt, droomt van een job als autotechnicus. We moeten blijven sensibiliseren, aan de beeldvorming werken en jongeren stimuleren om voor een technische opleiding te kiezen.”

Hebben de bedrijven zelf een belangrijke rol in dit verhaal?

“Bij aanwervingsrondes richten we onze pijlen niet alleen op de pure IT-opleiding. Afgestudeerde burgerlijke ingenieurs of economisten met een beleidsoptie informatica zijn prima onderlegd. Het tekort houdt een bedrijf ook scherp. We moeten creatief te werk gaan en naar oplossingen zoeken. Dat werkt innovatie net in de hand. Het mag ook niet te gemakkelijk gaan. Vaak is het ontwikkelen van een complex systeem ook een kwestie van teamwork. Waar we als bedrijf wel een statement over maken, is het gebrek aan vrouwen in de sector. Veel kunnen we daar niet aan doen, maar door gebruik te maken van vrouwen in onze beeldvorming, proberen we ons steentje bij te dragen.”


 

Frits Bussemaker
secretary General International Relations & Partner, CIONET

Gaat er door het tekort aan IT’ers vertraging komen op nieuwe innovaties?

“Ja en nee. Als we naar de leveranciers kijken, dan is het tekort erg problematisch. Diegenen die nu de software ontwikkelen zijn niet altijd diegenen die in staat zijn ook voor de transitie naar servicediensten te zorgen. Er is een specifieke behoefte aan digitale transitie en data analytics skills. Bovendien moet een IT’er ook steeds meer een zakelijke ingesteldheid hebben. Bedrijven zijn vaak op zoek naar meer dan de pure hardcore IT’er. De IT-wereld verandert radicaal snel. En de scholen kunnen dat tempo niet aan. Het duurt te lang voordat een opleiding kan bijsturen. Die wetgeving rond accreditatie zou versoepeld moeten worden om te kunnen inspelen op de marktvraag.”

Wat is volgens jou de methode om dit probleem aan te pakken?

“Door de opleidingen aan te passen aan de maatschappelijke noden, lok je in eerste instantie geen extra studenten. De IT-industrie is van nature introvert. Storytelling is een goede oplossing. We moeten ons beter verkopen en IT sexy maken. Als we met een 3D-printer naar een lagere school trekken, dan zijn de leerlingen gefascineerd. Middelbare scholieren hebben bijna allemaal een mobiele telefoon, maar ze beseffen niet dat ze IT in hun handen hebben. Het creëren van die awareness is een enorme uitdaging. Wereldwijd, want ook in China is er een tekort aan hoogopgeleide IT’ers. Je hoeft trouwens geen IT-opleiding te volgen om in die wereld terecht te komen. Wie marketing studeert, krijgt ook met IT te maken.”

Hebben de bedrijven zelf een belangrijke rol in dit verhaal?

“Interne opleidingen zijn absoluut van deze tijd. Bedrijven werven ook meer aan op basis van mindset. Werknemers die prima bij het bedrijf passen en dan intern bijgeschoold worden. Een positieve evolutie, vind ik, maar ook niet ongevaarlijk. Hoe zorg je ervoor dat het individu zich blijft ontwikkelen op het vlak van IT en niet enkel voor een bepaald project wordt ingezet? Dat tijdelijke karakter is nefast op lange termijn. Het is belangrijk om het macro-economische niet het uit het oog te verliezen. Maar op korte termijn is dit wel het beste wat je als bedrijf kan doen. Je kan ook niet anders, door het tekort aan IT’ers.”


 

Bart De Kerpel
General Manager, Anankei

Gaat er door het tekort aan IT’ers vertraging komen op nieuwe innovaties?

“Daar vrees ik niet voor. Het tekort aan hoogopgeleide IT’ers staat innovatie niet in de weg. Het is niet omdat er een tekort aan verplegers is, dat er in de ziekenhuizen minder geopereerd zal worden. Het probleem is eigenlijk tweeledig. Algemeen bekeken staat de instroom van IT’ers op een laag pitje. Dat is geen geheim. Een meer specifiek en acuut probleem, en dat merken wij in de projectsourcing sector, is dat bedrijven vaak vragen naar IT’ers met ervaring en een specifiek profiel. En die beschikbare groep is niet groot. Er is een discrepantie tussen waar bedrijven nood aan hebben en welke profielen er op de markt op dat moment beschikbaar zijn. En daar moeten we creatief mee omspringen.”

Wat is volgens jou de methode om dit probleem aan te pakken?

“Een voorgekauwde oplossing is er niet. IT is wat het is. Sexyer maken is dus heel moeilijk. Jongeren kiezen voor een IT-opleiding uit interesse. Iemand warm maken voor iets wat hem of haar nauwelijks interesseert, heeft weinig nut denk ik. Het zou misschien kunnen helpen dat grote producenten van nieuwe technologie dichter bij de scholen zouden staan of een nauwer contact zouden hebben. Ik weet niet in hoeverre dat nu al het geval is, maar een nauwere samenwerking kan ervoor zorgen dat studenten beschikken over een duidelijker afgelijnd profiel wanneer ze afstuderen.”

Hebben de bedrijven zelf een belangrijke rol in dit verhaal?

“Er wordt geïnvesteerd in interne opleidingen, maar ook outsourcen speelt een belangrijke rol. Steeds meer zelfstandige IT’ers met de gevraagde kennis van zaken worden door bedrijven ingeschakeld voor projecten. Zo bespaart het bedrijf op interne opleidingen en een project kan meteen aangepakt worden omdat de juiste man op de juiste plaats zit. Ook buitenlandse IT’ers worden vaak tijdelijk gecontracteerd. Die evolutie van een loonlijstmentaliteit naar een ‘blubberarbeidsmarkt’, waarbij kerntaken worden ingevuld door vaste medewerkers en niet-kerntaken ingevuld worden door tijdelijke specialisten, is zeker niet negatief. Integendeel. Steeds meer bedrijven slaan deze weg in.”