Race je graag op je computerconsole? Als beginneling word je gegarandeerd regelmatig voorbijgestoken. Maar heb je er ooit bij stilgestaan dat misschien je oma dat ene beslissende inhaalmanoeuvre net iets beter beheerst dan jij? Juist ja, je eigen grootmoeder.

Gamen is ontdekken
De 85-jarige Britse Hilda Knott heeft lange tijd veel plezier beleefd aan het actiespel Grand Theft Auto IV. Dat speelde ze samen met haar intussen 94-jarige tante. Ze vertelde de Britse zender BBC dat het ontdekken van nieuwe dingen het leukste aan gamen is. Nu houdt ze het eerder rustig en doet ze meer aan digitale denksport.

Vooruitdenkend gamen
Je zou bijna denken dat Knott grootmoeder is van onze Vlaamse pokerbabe Charlotte Van Brabander. “Gamen is een denksport”, vindt de voormalige belijdster van Counter-Strike, een first shooter game, waarvan een buitenstaander zou vermoeden dat het alleen tot doel heeft om zoveel mogelijk tegenstanders af te knallen. “Dat is een typisch vooroordeel. Zoals bij schaken moet je veel stappen vooruitdenken”, weet Van Brabander. “Als je net met het spel begint, ben je na vijf seconden dood. Er gaat een heel leerproces mee gepaard. Zo moet je het terrein verkennen, vingervlug worden en vooral begrijpen welk gedrag beloond wordt.”

 

Probleemoplossend tewerk gaan en een kritisch denkvermogen worden door gaming gestimuleerd – Jeroen Bourgonjon

 

Snellere beslissingen
Onderzoek aan de Britse universiteit van Rochester bevestigt Van Brabanders ervaring. Actiespellen verhogen volgens de academici de reactiesnelheid en het vermogen om sneller beslissingen te nemen met 25 procent. Fervente gamers zouden aandacht aan zes dingen tegelijk kunnen besteden. Voor een normale mens geldt vier als de gulden regel. Vrouwelijke gamers zijn ook wezenlijk beter in de mentale omgang met 3D-objecten dan spelers van het andere geslacht.

 

fd_ECom_img-13

 

Te zwart-wit
“Natuurlijk moet je gaming nog altijd kritisch bekijken”, vindt onderzoeker Jeroen Bourgonjon van de Universiteit Gent. “Maar het valt ons toch op dat probleemoplossend tewerk gaan en een kritisch denkvermogen door gaming gestimuleerd worden.” Voor de pedagoog is het denken in oorzaak-gevolg van doorslaggevend belang. “Videogames simuleren vaak realistische scenario’s. Het benaderen van een getuige en hem confronteren met bewijsmateriaal is een goed voorbeeld. Pak je dat hard of zacht aan? Je reflecteert over die keuze. Spijtig genoeg is het nog al te vaak een wit-zwart denkplaatje tussen goed en slecht.”

Eenzijdige stereotypes
Het beeld van de stereotiepe gamer is misschien zelfs nog eenzijdiger. Voor de meesten gaat het om een 15-jarige puistenkop, die alleen op zijn zolderkamertje voor het beeldscherm zijn lusten botviert. Gamen zou daarom quasi automatisch tot sociale isolatie lijden. Flauwekul, vindt Charlotte Van Brabander. “Het is een zeer sociaal gebeuren. Door de chat- en LAN-parties geraak je bevriend met andere gamers”, verduidelijkt het gezicht van de vrouwelijke gamers in Vlaanderen.

 

Social games verzachten de generatiekloof verzachten – Raf Keustermans

 

Sociale netwerken
De Gentse academicus Bourgonjon relativeert dit een beetje: “Je kunt stellen dat gamers online minder hechte vriendengroepen hebben, maar ze komen toch gemakkelijk in contact met vreemde mensen. Er ontstaan zo nieuwe sociale netwerken.” De Vlaming Raf Keustermans, een Londense pionier op het vlak van gaming en gamification, gaat zelfs nog een stap verder. “Wat veel commentatoren niet zien, is het feit dat social games de generatiekloof verzachten. Vroeger was het bijna taboe dat een 35-jarige online een spelletje scrabble speelde tegen zijn 65-jarige moeder. Vandaag is dat volledig normaal. De pers focust nogal graag op de extreme gevallen.”

Geen wondermiddel
De combinatie van games en sociale media is kortom een sterke cocktail. En we staan nog maar aan het begin. Het hele gebeuren wordt bovendien alsmaar normaler en socialer. En tegelijkertijd zou het probleemoplossend denken stimuleren. Dat ruikt naar een bruikbaar middel voor het onderwijs, toch? Inderdaad. Serious games zijn videogames met een sterk educatieve waarde. “Ik geloof hier sterk in”, zegt Keustermans beslist. “Er is misschien wat veel hype rond, maar je moet het kaf van het koren scheiden. Het gaat niet om een wondermiddel.”

Maar educatief potentieel
“Het kan vooral helpen als een stap na de verwervingsfase in het leerproces”, vult de Gentse onderwijskundige Bourgonjon aan. “Ik zie het nut vooral in wiskunde en taalspelletjes. Persoonlijk vind ik de term wat ongelukkig gekozen. Alsof de rest sowieso niet serieus is.” Bourgonjon hoopt dat gaming ooit zijn natuurlijke plaats verovert naast films en boeken. “Dan krijg je ook recensies, die naast de technische aspecten en de funfactor, games ook kritischer belichten”, weet de Gentenaar. “Er is veel geweld in games, maar ook op tv en in literatuur.

Spelregels veranderen
Ik denk dat de maatschappij meer baat heeft bij ouders, die af en toe ook eens meespelen.” We worden in zekere zin allemaal gamer. Ooit was online dating nog taboe, nu is het schering en inslag. De spelregels van de technologische maatschappij veranderen constant. Terug naar Af lijkt niet echt een optie.